Wat je moet weten voordat je de Stairway to Heaven op Montserrat bezoekt

• De naam op sociale media is niet zijn echte naam. “Stairway to Heaven” is de populaire bijnaam. Subirachs noemde het werk Escala de l’Enteniment, een verwijzing naar de ‘ladder’ of hiërarchie van het begrip van Ramon Llull.
  
• Er zijn acht symbolische niveaus, geen acht traptreden die je kunt gebruiken. Lees ze van onder naar boven als steen → vuur → plant → dier → mens → hemel → engel → God. De reeks beweegt zich bewust van de meest materiële vorm van bestaan naar het spirituele.
  
• Kijk eens goed naar de allerhoogste plek. De lagere vormen zijn onregelmatig, terwijl het hoogste element, dat God voorstelt, uitmondt in een regelmatige kubus. Die verandering in de geometrie hoort bij het ontwerp, het is geen constructiefoutje.
  
• Ik ben niet van plan om oude ‘klimmen naar de hemel’-foto’s na te maken. Het is uitdrukkelijk verboden om op het beeld te klimmen, en het monument is nu omheind. Maak er een foto van vanaf de buitenkant van de afzetting.
  
• Het ligt niet direct naast de basiliek. Het beeld staat op de Plaça dels Apòstols, aan de kant van de toegangsweg en de parkeerplaats van het kloostercomplex. Zorg dat je genoeg tijd hebt voor de wandeling, in plaats van die in de laatste twee minuten voor je terugreis te proberen te proppen.
  
• Je hoeft hier niet lang te blijven, maar als je je haast, gaat het hele idee verloren. Ongeveer 10 tot 15 minuten is genoeg om het monument te bekijken, de plaquette te vinden, de acht etappes te ontcijferen en foto’s te maken. Houd in je planning ongeveer 20 tot 30 minuten aan als je vanaf het hoofdgebied van het heiligdom heen en weer loopt.
  
• De interessantste foto is niet per se de meest voor de hand liggende. Als je het recht van voren bekijkt, lijkt het alsof het beeld uit naar boven gestapelde blokken bestaat. Ga een stukje opzij staan en dan zie je de spiraal. Die wending is wat van een hoop stenen een ladder van gedachten maakt.
  
• Er zit een verband met Barcelona dat voor het grijpen ligt. Subirachs heeft het monument in Montserrat in 1976 gemaakt. Tien jaar later nam hij de gigantische opdracht aan voor het beeldhouwwerkprogramma van de Passiegevel van de Sagrada Família. Hij heeft uiteindelijk zo’n 20 jaar aan de basiliek gewerkt.

De naam is het eerste geheim: het is eigenlijk helemaal geen ‘Stairway to Heaven’

“Stairway to Heaven” is echt ontzettend dramatisch.

Het is ook een beetje misleidend.

De Catalaanse titel van het werk, Escala de l’Enteniment, kun je veel beter vertalen als Trap van het begrip of Ladder van het begrip.

Het idee komt uit de filosofische wereld van Ramon Llull, de middeleeuwse denker, schrijver, theoloog en mysticus uit Mallorca. Llull werkte met een hiërarchische ‘ladder van wezens’, waarin verschillende bestaansniveaus konden worden gerangschikt, beginnend bij eenvoudigere, materiële vormen en oplopend naar de spirituele werkelijkheid en uiteindelijk naar God.

Daarom is er op het beeld geen menselijke figuur te zien die dramatisch naar de wolken stijgt.

Dat is niet nodig.

Jij bent degene die omhoog gaat, maar de beweging vindt plaats in je hoofd.

Het historische en culturele belang van de Stairway to Heaven

Josep Maria Subirachs maakte de Escala de l’Enteniment in 1976–77 als monument voor Ramon Llull. Het werk werd gemaakt in opdracht van de Diputació Provincial de Barcelona en werd Subirachs’ eerste sculpturale eerbetoon aan de middeleeuwse denker.

Het gaat er niet echt om hoe oud je bent. Vergeleken met een klooster waarvan de gedocumenteerde geschiedenis zo’n duizend jaar teruggaat, is een beeld uit de jaren ’70 praktisch nieuw.

Het belang ervan zit hem in de verbinding die het tot stand brengt.

Montserrat is een heel religieuze plek, maar ook een centrum dat nauw verbonden is met de Catalaanse cultuur, literatuur, kunst, muziek en intellectuele geschiedenis. The Stairway laat die bredere identiteit zien.

Er staat geen heilige op afgebeeld.

Het geeft een idee weer.

En dat doet het op een van de meest fysieke manieren die je je kunt voorstellen.

Acht enorme stukken steen.