Co warto wiedzieć przed wizytą przy „Schodach do Nieba” na Montserrat

• Nazwa w mediach społecznościowych to nie prawdziwe imię. „Stairway to Heaven” to popularna nazwa. Subirachs nazwał to dzieło Escala de l’Enteniment, nawiązując do „drabiny” Ramona Llulla, czyli hierarchii zrozumienia.
  
• Jest tu osiem poziomów symbolicznych, a nie osiem schodów, po których można się poruszać. Przeczytaj je w kolejności: kamień → ogień → roślina → zwierzę → człowiek → niebo → anioł → Bóg. Ta sekwencja celowo przechodzi od najbardziej materialnej formy istnienia w stronę duchowej.
  
• Przyjrzyj się uważnie samej górze. Niższe formy są nieregularne, podczas gdy najwyższy element, symbolizujący Boga, przybiera kształt regularnej sześcianu. Ta zmiana geometrii to część pomysłu, a nie jakaś wada konstrukcyjna.
  
• Nie planuj odtwarzać starych zdjęć z serii „wspinaczka w niebo”. Wspinanie się na rzeźbę jest wyraźnie zabronione, a pomnik jest teraz ogrodzony. Zrób zdjęcie zza barierki.
  
• Nie znajduje się tuż obok bazyliki. Rzeźba stoi na Plaça dels Apòstols, po stronie kompleksu klasztornego, gdzie znajduje się wjazd i parking. Zarezerwuj sobie trochę czasu na spacer, zamiast próbować wcisnąć go w ostatnie dwie minuty przed odjazdem.
  
• Nie musisz się tu zbytnio rozpisywać, ale pośpiech mija się z celem. Wystarczy około 10–15 minut, żeby obejść pomnik, znaleźć tablicę pamiątkową, rozszyfrować osiem etapów i zrobić zdjęcia. Jeśli zamierzasz przejść się tam i z powrotem z głównego obszaru świątyni, zaplanuj w swoim harmonogramie około 20–30 minut.
  
• Najciekawsze zdjęcie to niekoniecznie to, które od razu rzuca się w oczy. Na zdjęciu z przodu rzeźba wygląda jak ułożone jeden na drugim bloki. Odsuń się na bok, a zobaczysz spiralę. To właśnie ten zwrot akcji sprawia, że sterta kamieni staje się drabiną myśli.
  
• W Barcelonie kryje się pewien związek, który widać na pierwszy rzut oka. Subirachs stworzył pomnik w Montserrat w 1976 roku. Dziesięć lat później przyjął to ogromne zlecenie na wykonanie rzeźb na fasadzie Męki Pańskiej w Sagrada Família. W sumie pracował przy tej bazylice przez jakieś 20 lat.

Nazwa to pierwsza tajemnica: tak naprawdę to nie jest „Stairway to Heaven”

„Stairway to Heaven” to kawałek niesamowicie dramatyczny.

To też jest trochę mylące.

Katalońska nazwa tego dzieła, Escala de l’Enteniment, znacznie lepiej da się przetłumaczyć jako Schody zrozumienia albo Drabina zrozumienia.

Pomysł wywodzi się ze świata filozofii Ramona Llulla, średniowiecznego myśliciela, pisarza, teologa i mistyka z Majorki. Llull opierał się na hierarchicznej „drabinie istot”, w której różne poziomy istnienia można było uporządkować, zaczynając od prostszych, materialnych form, a kończąc na rzeczywistości duchowej i w końcu na Bogu.

Właśnie dlatego na tej rzeźbie nie ma postaci człowieka, która w dramatyczny sposób wznosiłaby się ku chmurom.

To nie jest potrzebne.

To ty się wznosisz, ale ruch ten odbywa się w twoim umyśle.

Znaczenie historyczne i kulturowe „Schodów do nieba”

Josep Maria Subirachs stworzył Escala de l’Enteniment w latach 1976–77 jako pomnik Ramona Llulla. Dzieło powstało na zlecenie Rady Prowincji Barcelony i stało się pierwszym rzeźbiarskim hołdem Subirachsa dla tego średniowiecznego myśliciela.

Nie chodzi tu tak naprawdę o wiek. W porównaniu z klasztorem, którego udokumentowana historia sięga około tysiąca lat wstecz, rzeźba z lat 70. jest praktycznie nowa.

Jego znaczenie polega na tym, że tworzy pomost.

Montserrat to miejsce głęboko religijne, ale też centrum związane z kulturą, literaturą, sztuką, muzyką i historią myśli katalońskiej. „The Stairway” uwidacznia tę szerszą tożsamość.

Nie przedstawia to żadnego świętego.

Przedstawia to pomysł.

I robi to w jeden z najbardziej fizycznych sposobów, jakie można sobie wyobrazić.

Osiem ogromnych kawałków kamienia.